تنور گلی چیست؟
در گذشته برای پخت نان نیازمند یک نوع وسیله بودند که بتواند گرمای بسیار زیادی را تحمل کند از این رو وسیله ای استوانه ای شکل با استفاده از خاک و گل می ساختند که قابلیت تحمل درجه بالای از گرما و حرارت دارد. سپس با استفاده از هیزم در انتهای آن آتش درست می کردند و آن را برای پخت نان داغ می کردند.به این وسیله تنور می گویند و چون جنس آن نیز از گل بوده است به آن تنور گلی گفته می شود.
تنور گلی یکی از ابزارهای قدیمی است که در آن نان، پیتزا، و غذاهای مختلف با استفاده از حرارت غیرمستقیم پخته میشود. تنور گلی معمولاً از خاک رس و برخی دیگر از مواد طبیعی ساخته میشود و به دلیل خواص حرارتی خاص خود، در پخت غذاها بسیار مؤثر است.
البته امروز نیز تنورهای گلی دارای استفاده بسیار زیادی هستند و برای داغ کردن آن از گاز شهری نیز استفاده می شود. تنور های سنتی نسبت به تنور های امروزی دارای تفاوت هایی می باشند. به طوری که غذایی که در تنور های سنتی و سفالی قدیمی پخته می شود، طعم بسیار لذیذ تر و خوشمزه تری دارد. برای ساخت تنور سنتی معمولا از سفال و خاک مرغوب استفاده می شود که این گونه مصالح از جمله ی اصلی ترین مصالحی بودند که در گذشته از آن ها برای ساختن وسایل آشپزخانه استفاده میشده است.
تاریخچه تنورهای گلی در ایران
در فرهنگ ایرانی، تنورهای گلی همیشه نقش بزرگی در پخت نان و غذا داشتهاند. این تنورها علاوه بر استفاده در خانهها، در بسیاری از رستورانها و نانواییها نیز به کار میرفتهاند. استفاده از تنورهای گلی در ایران ریشهای عمیق دارد و از دیرباز تاکنون، پخت نان در تنور گلی یکی از لذتبخشترین و محبوبترین روشها بوده است.
تکامل تنور گلی در طول زمان
با گذر زمان و پیشرفت تکنولوژی، انواع مختلفی از تنورهای گلی به وجود آمدهاند که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند. اما تنور گلی امیران توانسته است با حفظ سنتها، کیفیت بالا و طراحی مدرن خود، همچنان به عنوان یک محصول پرطرفدار در بازار باقی بماند.
عملکرد تنور گلی
تنورهای گلی از دیرباز در ایران و بسیاری از کشورهای دیگر برای پخت نان و غذا استفاده میشدند. این تنورها به دلیل نگهداشتن حرارت طولانیمدت و توزیع یکنواخت آن، به یکی از بهترین روشها برای پخت نان تبدیل شدهاند. نحوه کار این تنورها به این صورت است که ابتدا تنور را گرم میکنند و سپس نان یا غذای مورد نظر را در داخل آن میپزند.
ویژگی تنور گلی خوب
تنورهای گلی در ابعاد و اشکال مختلف با توجه به نوع کاربرد و مکان نصب متفاوت است. این تنورها که با مهارت و تبحر خاصی ساخته می شوند طول عمر بسیار طولانی تر و خرابی بسیار کمتری دارند و از نظر دوام و کیفیت نسبت به سایر تنورها برتری دارند. این ویژگی از دلایلی است که تعداد متقاضیان تنورهای گلی از انواع دیگر تنورها بسیار بیشتر هستند.
با استفاده از تنورهای گلی امکان پخت نان های با کیفیت بالا وجود دارد. نان حاصل از پخت در این تنورها، علاوه بر این که تحت تاثیر کیفیت ساخت خمیر و آماده سازی آن و نحوه پخت قرار می گیرد، به کیفیت ساخت تنور نیز ارتباط مستقیمی دارد.
اگر تنورساز در ساخت تنور مهارت بیشتری داشته باشد و مراحل ساخت تنور را بطور کامل طی کند و از خاک مناسب و مرغوب تری استفاده کند آنچه حاصل می شود تنور گلی استاندارد تر و در نتیجه پخت نان های با کیفیت تری خواهد بود. یکی دیگر از مزایای تنورهای گلی نسبت به سایر تنورها، امکان تعیین ابعاد و انتخاب اندازه آن است. تنورساز با توجه به ابعاد مورد نظر شما تنور را آماده می کند. مواد اولیه ای که در تنورهای گلی به کار گرفته می شود می بایست از نوع مرغوب آن باشد. همچنین رعایت تمامی نکات و مراحل ساخت تنور از مانع ترک خوردگی آن شده و در استحکام دیواره های تنور نقش اساسی دارد. مدت زمان کوبیده شدن و ورز دادن گل ساخته شده نیز در انسجام و استحکام آن موثر است. این نکات مهم در ساخت تنور را کارگاه تولیدی تنورسازان با داشتن نیرو های مجرب به خوبی می دانند و به کار می گیرند.
مزایای تنورهای گلی
☑️ پخت نان با طعم بسیار به یادماندنی
☑️ حس و حال و فضای سنتی قدیمی
☑️ فضای دلپذیر به خانه و باغ و ویلا شما
☑️ استفاده برای ماهی دودی و یا چای هیزمی و دیزی هیزمی و پیتزا هیزمی
☑️ در بین تنور های نانوایی، تنرو های نانوایی گلی یا همون سنتی هزینه به مراتب پایین تری نسبت به تنور های صنعتی دارند.
☑️ پخت نان سریع تر نسبت به تنور های فلزی استوانه ای
☑️ استفاده برای پادرمانی و طب سنتی
کاربردهای تنور گلی سنتی
همانطوری که در ابتدای این مقاله خدمت شما عزیزان عرض شد، از تنور سنتی در موارد متعددی استفاده می شود. در زیر در ارتباط با چند مورد از کاربرد های این نوع تنور صحبت می کنیم: پخت نان یکی از مهم ترین و اصلی ترین کاربرد های تنور های سنتی، پخت نان در این تنور ها می باشد. تنور های سنتی که برای پخت نان تولید می شوند، بایستی دارای یکسری خصوصیات و ویژگی ها باشند. با توجه به این که برای پختن نان، گرمای بسیار بالایی نیاز می باشد، در صورتی که این نوع تنورها از استحکام بالایی برخوردار نباشند، تنور در اثر گرمای بالا ترک بر می دارد و فرو می ریزد. لذا بایستی در هنگام ساخت این تنور دقت شود که خاک مورد استفاده در ساخت تنور سنتی از استحکام و مقاومت بسیار بالایی برخوردار باشد. همچنین تنور های سنتی که از آن ها برای پختن نان استفاده می شود، از جمله بزرگ ترین تنور ها هستند که در مقایسه با تنور های دیگر از سایز و اندازه بزرگ تری برخوردار می باشند. از این نوع تنورها در نانوایی ها استفاده می شود.
تنور های باغی سنتی برای پخت انواع غذا های سنتی یکی دیگر از انواع تنور های سنتی، تنور های باغی هستند که از آن ها در باغ تالارها برای پختن انواع غذا های سنتی ایرانی استفاده می شود. به عنوان مثال غذاهایی مثل آبگوشت و دیزی، از جمله غذاهای قدیمی و باستانی ایرانیان به حساب می آیند که در بسیاری از رستوران های سنتی و باغ تالارها، از تنور های سنتی برای پختن آن ها استفاده می شود و غذاهایی که در این تنور های سنتی پخته می شوند، طعم بسیار لذیذ و خوشمزه ای به خود می گیرند.